Część suplementów ma sens w pracy z lipidogramem — pod warunkiem właściwych dawek, celu i kontroli efektów. Poniżej trzy najważniejsze według mnie suplementy 'na cholesterol’. Zaczynamy!
1) Wysokie triglicerydy → omega-3 (EPA w roli głównej)
-
Dla kogo: osoby z hipertriglicerydemią.
-
Co działa: kwasy tłuszczowe omega-3 pochodzenia rybiego (morskiego), w farmakologicznych dawkach 2–4 g/dobę, ze szczególnym naciskiem na EPA.
-
Efekt: średnio ~30% spadek TG, a także mniejszy poposiłkowy wzrost lipidów we krwi.
-
Jak wdrażać mądrze: sprawdź ile EPA/DHA masz „na kapsułkę”, uzupełnij do dawki dobowej, skontroluj lipidogram po 8–12 tygodniach.
2) Wysokie LDL-C → ekstrakt z bergamoty
-
Dla kogo: osoby z podwyższonym LDL-C (po ocenie ryzyka i stylu życia).
-
Co działa: standaryzowany ekstrakt z bergamoty (Citrus bergamia).
-
Efekt: spadek LDL-C o ~15–40% wobec placebo (wśród nutraceutyków to jedna z najmocniejszych pozycji).
-
Łączenie: ekstrakt z bergamoty można łączyć ze statyną — ustal to z lekarzem (to często podejście „i/zarówno”, nie „albo/albo”).
-
Jak wdrażać mądrze: wybieraj produkt ze standaryzacją (ile mg frakcji polifenoli/porcja), monitoruj LDL-C/apoB po 8–12 tyg.
Połączenie bergamoty z leczeniem farmakologicznym ma korzystne działanie i jest bezpieczne.
3) Czerwony ryż drożdżowy (monakolina K) — dlaczego ostrożnie?
-
Mechanizm: monakolina K = lowastatyna (działa jak statyna).
-
Problem 1: dawka. Suplementy z czerwonego ryżu różnią się zawartością monakoliny K — od tego zależy siła działania.
-
Problem 2: bezpieczeństwo. Trwa dyskusja dot. bezpieczeństwa stosowanych dawek; aktualne stanowisko EFSA wskazuje, że w obrocie powinny być produkty z max 3 mg monakoliny K na porcję.
- Problem 3: jeśli masz wybór między statyną w formie leku, a statyną w formie suplementu, to lek zawsze będzie bezpieczniejszą opcją
-
Wniosek praktyczny: konsultuj stosowanie z lekarzem (zwłaszcza przy równoległym leczeniu statyną lub chorobach współistniejących).
Monakolina K to tak naprawdę statyna — używaj z głową i skonsultuj to ze specjalistą.
A jeśli chcesz przejść przez lipidogram bez paniki, krok po kroku — w moim e-booku „Lipidogram bez paniki” znajdziesz kompletny plan działania na 3 miesiące.
Literatura:
Banach M, Burchardt P, Chlebus K, et al. WYTYCZNE PTL/KLRwP/PTK/PTDL/PTD/PTNT DIAGNOSTYKI I LECZENIA ZABURZEŃ LIPIDOWYCH W POLSCE 2021. Lekarz POZ Suplement. 2021.
O autorce
Dietetyczka, której supermocą jest łączenie trzech światów: praktyki klinicznej, nauki i sportu. Dusza sportowca i umysł naukowca, które znalazły spełnienie w zawodzie praktyce klinicznej. Po gabinecie wykłada na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym, a jej drugim domem jest siłownia. Marzy o tym, aby każdy uprawiał aktywność fizyczną, a na siłowniach było więcej kobiet. Jej obsesja to masa mięśniowa – bo to fundament zdrowia metabolicznego, jeśli patrzymy na nie jako długoterminowy projekt życia.
Tekst edukacyjny. Nie zastępuje konsultacji medycznej ani indywidualnych zaleceń.